มันสำปะหลังหัวใหญ่ เชื้อแป้งสูง: เริ่มจากท่อนพันธุ์สะอาด ปุ๋ยถูกสูตร เก็บเกี่ยวถูกเวลา

ราคามันสำปะหลังคิดจากทั้งน้ำหนักหัวและเปอร์เซ็นต์แป้ง ไร่ที่ได้หัวใหญ่แต่เชื้อแป้งต่ำ หรือเชื้อแป้งดีแต่หัวเล็ก ก็ยังได้เงินไม่เต็มที่ ช่วงปลายฝนแบบนี้เป็นอีกรอบที่เกษตรกรหลายพื้นที่เริ่มปลูก จึงเป็นจังหวะดีที่จะวางแผนให้ถูกตั้งแต่ต้น

คำตอบสั้น: มันสำปะหลังหัวใหญ่ เชื้อแป้งสูง มาจาก 5 เรื่อง คือ (1) ท่อนพันธุ์สด สะอาด ปลอดโรคใบด่าง (2) ปลูกให้ตรงฤดู ต้นฝนหรือปลายฝน (3) ใส่ปุ๋ยที่มีโพแทสเซียมสูง กรมวิชาการเกษตรใช้สูตร 15-7-18 ราว 50 กก./ไร่ ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ (4) คุมวัชพืชช่วง 3–4 เดือนแรก (5) เก็บเกี่ยวตอนอายุและฤดูที่แป้งสูง

1. ท่อนพันธุ์: จุดเริ่มต้นที่คนมองข้าม

• ใช้ต้นพันธุ์อายุประมาณ 8–12 เดือน ลำต้นสมบูรณ์ ไม่แห้ง ตัดท่อนยาวราว 20–25 ซม.
• ปลูกให้เร็วหลังตัด ท่อนพันธุ์ที่เก็บไว้นานจะงอกช้าและไม่สม่ำเสมอ
• เลือกพันธุ์ให้เหมาะกับพื้นที่ เช่น เกษตรศาสตร์ 50 ระยอง 72 ห้วยบง 80 และพันธุ์อื่นที่ราชการแนะนำ สอบถามเกษตรอำเภอว่าพันธุ์ไหนเหมาะกับดินและโรคในพื้นที่

ระวังโรคใบด่างมันสำปะหลัง โรคนี้เริ่มพบในไทยเมื่อปี 2561 และแพร่ไปหลายจังหวัด ต้นเป็นโรคจะมีใบด่างเหลืองสลับเขียว ใบหงิกเสียรูป ต้นแคระ หัวเล็กลงมาก โรคติดไปกับท่อนพันธุ์และแพร่โดยแมลงหวี่ขาว วิธีป้องกันที่สำคัญที่สุดคือใช้ท่อนพันธุ์จากแปลงที่ไม่มีโรค และถ้าพบต้นเป็นโรคให้ถอนทำลายแล้วแจ้งเกษตรอำเภอ

ในพื้นที่ที่มีเพลี้ยแป้งระบาด ให้แช่ท่อนพันธุ์ด้วยสารป้องกันกำจัดแมลงตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรก่อนปลูก

2. ปลูกให้ตรงฤดู

มันสำปะหลังปลูกได้ 2 ช่วงหลัก คือต้นฝน (ประมาณเมษายน–พฤษภาคม) และปลายฝน (ประมาณตุลาคม–พฤศจิกายน) การปลูกปลายฝนต้องอาศัยความชื้นที่เหลือในดิน ควรเตรียมดินให้ร่วนและปลูกทันทีที่ดินยังชื้น ปักท่อนพันธุ์ให้ลึกพอที่จะเจอความชื้น

ถ้าดินในไร่แห้งเร็ว แข็ง น้ำไม่ซึม รากจะลงหัวได้ยาก อ่านวิธีปรับดินได้ที่ ดินแห้งแล้ง วิธีแก้

3. ปุ๋ย: เน้นโพแทสเซียม ใส่ตอนดินมีความชื้น

มันสำปะหลังดึงโพแทสเซียมออกจากดินมาก และโพแทสเซียมช่วยลำเลียงแป้งลงหัว เอกสารของกรมวิชาการเกษตรใช้ปุ๋ยสูตร 15-7-18 อัตราประมาณ 50 กก./ไร่ เป็นสูตรที่สะดวกสำหรับเกษตรกร และในการทดสอบที่จังหวัดนครพนม การใช้ 15-7-18 อัตรา 50 กก./ไร่ ร่วมกับปุ๋ยมูลไก่อัดเม็ด 100 กก./ไร่ ให้ผลผลิตหัวสดราว 5.7 ตัน/ไร่ ซึ่งสูงกว่าการใช้ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว

• ใส่ช่วง 1–3 เดือนหลังปลูก ตอนดินมีความชื้น โรยข้างต้นแล้วกลบ
• ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ร่วม เช่น ปุ๋ยคอก มูลไก่ ช่วยให้ดินอุ้มน้ำและปุ๋ยได้ดีขึ้น
• ตรวจดินถ้าทำได้ จะรู้ว่าต้องเติมธาตุไหนจริง ช่วยลดต้นทุนได้มาก อ่าน วิธีลดต้นทุนปุ๋ยด้วยการตรวจดิน

4. คุมวัชพืชช่วง 3–4 เดือนแรก

ช่วงแรกต้นมันยังเล็ก ทรงพุ่มยังไม่ปิด วัชพืชจะแย่งน้ำ ปุ๋ย และแสงได้มาก ถ้าปล่อยให้หญ้าคลุมในช่วงนี้ ผลผลิตจะลดลงชัดเจน หลังทรงพุ่มปิดแล้ววัชพืชจะขึ้นน้อยลงเอง

5. เก็บเกี่ยวให้ถูกจังหวะ แป้งจึงสูง

• อายุเก็บเกี่ยว ส่วนใหญ่อยู่ราว 10–12 เดือน ถ้าเก็บเร็วเกินไป หัวยังสะสมแป้งไม่เต็มที่
• ฤดูมีผล ช่วงแล้งเปอร์เซ็นต์แป้งมักสูงกว่า พอฝนตกใหม่ๆ ต้นจะดึงแป้งจากหัวไปแตกใบใหม่ แป้งจึงลดลงช่วงสั้นๆ
• ขายให้เร็วหลังขุด หัวมันเสื่อมคุณภาพเร็ว ทิ้งไว้หลายวันน้ำหนักและแป้งลดลง

มันหัวเล็ก เกิดจากอะไร

หัวเชื้อหนูดีใช้กับไร่มันยังไง

มันสำปะหลังอยู่ในกลุ่มพืชไร่ ฉีดพ่นหัวเชื้อหนูดีทุก 10–15 วัน อัตรา 10 ซี.ซี. ต่อน้ำ 20 ลิตร 1 ซองผสมน้ำได้ถึง 200 ลิตร และผสมไปกับปุ๋ยทางใบหรือยาในถังเดียวกันได้ ไม่ต้องเพิ่มรอบลงแปลง ดูรายละเอียดได้ที่ วิธีใช้หัวเชื้อหนูดีกับมันสำปะหลัง

สรุป: เช็กลิสต์ไร่มันหัวใหญ่

1. ท่อนพันธุ์สด อายุ 8–12 เดือน ปลอดโรคใบด่าง
2. ปลูกให้ตรงฤดู ต้นฝนหรือปลายฝน ขณะดินชื้น
3. ใส่ปุ๋ยที่มีโพแทสเซียมสูง ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์
4. คุมวัชพืช 3–4 เดือนแรก
5. เก็บเกี่ยวอายุ 10–12 เดือน ช่วงที่แป้งสูง

คำถามที่พบบ่อย

ปลูกมันสำปะหลังกี่เดือนถึงเก็บเกี่ยวได้

ส่วนใหญ่เก็บเกี่ยวที่อายุประมาณ 10–12 เดือน ถ้าเก็บเร็วกว่านี้ หัวจะยังสะสมแป้งไม่เต็มที่ ทั้งน้ำหนักและเปอร์เซ็นต์แป้งต่ำกว่า

ใส่ปุ๋ยมันสำปะหลังตอนไหน สูตรอะไร

ใส่ช่วง 1–3 เดือนหลังปลูกตอนดินมีความชื้น เอกสารของกรมวิชาการเกษตรใช้สูตร 15-7-18 อัตราประมาณ 50 กก./ไร่ และใช้ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมด้วยจะได้ผลผลิตดีกว่า

โรคใบด่างมันสำปะหลังสังเกตยังไง

ใบด่างเหลืองสลับเขียว ใบหงิกหรือเสียรูป ต้นแคระแกร็น หัวเล็กลงมาก โรคติดไปกับท่อนพันธุ์และแพร่โดยแมลงหวี่ขาว ถ้าพบให้ถอนทำลายและแจ้งเกษตรอำเภอ

ทำไมเปอร์เซ็นต์แป้งมันสำปะหลังต่ำ

สาเหตุที่พบบ่อยคือเก็บเกี่ยวเร็วเกินไป ขุดช่วงฝนตกใหม่ๆ ที่ต้นดึงแป้งไปแตกใบ ขาดโพแทสเซียม และทิ้งหัวไว้หลายวันหลังขุด

แหล่งอ้างอิง

• กรมวิชาการเกษตร: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการจัดการธาตุอาหารสำหรับมันสำปะหลัง จังหวัดพะเยา
• กรมวิชาการเกษตร: การทดสอบเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลัง จังหวัดนครพนม
• เจียไต๋: เคล็ดลับบำรุงมันสำปะหลังให้ลงหัวดี เปอร์เซ็นต์แป้งสูง